max stirner ne demek?
Max Stirner (Johann Caspar Schmidt) (1806-1856), Alman filozof ve yazardır. En bilinen eseri, 1844'te yayımlanan "Birey ve Mülkiyeti"dir. Stirner, bu eserinde bireyciliği (egoizm) radikal bir şekilde savunur ve tüm otoriteleri, ideolojileri ve soyut kavramları reddeder.
Temel Fikirleri:
- Egoizm: Stirner'e göre, tek gerçeklik bireyin kendisidir. Her birey kendi çıkarını (ego) merkeze almalıdır. Egoizm anlayışı, başkalarının çıkarlarını hiçe saymak anlamına gelmez; aksine, bireyin kendi çıkarına en uygun olanı seçmesi demektir.
- "Ben": Stirner, bireyi tanımlamak için "Ben" (der Einzige) kavramını kullanır. "Ben", benzersiz, eşsiz ve başkaları tarafından tanımlanamaz olandır.
- Mülkiyet: Stirner'e göre, mülkiyet sadece maddi nesnelerle sınırlı değildir. Bireyin düşünceleri, yetenekleri, bedeni de onun mülkiyetidir. "Ben"in kendi mülkiyetine sahip çıkması, özgürlüğünün temelidir. Mülkiyet kavramı Stirner'de oldukça geniş bir anlam taşır.
- Hayaletler (Spooks): Stirner, din, devlet, ahlak, insanlık, adalet gibi tüm soyut kavramları "hayaletler" olarak nitelendirir. Ona göre, bu "hayaletler" bireyi esir alır ve onu kendi çıkarlarından uzaklaştırır. Birey, bu "hayaletlerden" kurtulmalı ve kendi gerçekliğini keşfetmelidir. Hayaletler Stirner felsefesinde baskıcı ideolojileri simgeler.
- Birlik (Verein): Stirner, otoriteye dayalı örgütlenmelere karşıdır. Bunun yerine, bireylerin gönüllü olarak bir araya geldiği ve kendi çıkarları doğrultusunda işbirliği yaptığı "Birlik" kavramını savunur. Birlik Stirner'in önerdiği özgür bireyler topluluğudur.
Etkisi:
Stirner'in düşünceleri, anarşizm, varoluşçuluk ve postmodernizm gibi çeşitli felsefi akımları etkilemiştir. Özellikle bireyciliği ve otorite eleştirisiyle dikkat çekmiştir. Friedrich Nietzsche, Karl Marx ve Albert Camus gibi düşünürler üzerinde önemli bir etkisi olmuştur.